Napady paniki

Napad paniki to nagłe poczucie wszechogarniającego strachu lub nawet przerażenia. Osoba

 doświadczająca napadu ma myśli dotyczące „nadciągającej katastrofy”. Strach pojawia się nagle, towarzyszy mu silne pobudzenie ze strony organizmu; układu sercowo-naczyniowego, układu oddechowego, m.in. przyśpieszone bicie serca, uczucie gorąca, ucisk w klatce piersiowej, czasami dreszcze, poczucie problemów z oddychaniem, drżenie, zawroty głowy itp.

Warto pamiętać, że:

  • Napady paniki są powszechne. Szacuje się, że około 30% wszystkich dorosłych doświadczyło co najmniej jednego ataku paniki w życiu.

  • Częściej występują u kobiet niż mężczyzn.

  • Częstotliwość ich występowania jest różna; od niewielkiej ilości epizodów w przeciągu życia do  kilku wystąpień na przestrzeni jednego tygodnia.

  • Ze względu na warunki, w jakich zachodzą ataki paniki możemy podzielić na sytuacyjne i spontaniczne. Sytuacyjne, czyli takie, które pojawiają się w sytuacjach, które u danej osoby praktycznie zawsze wywołują lęk (np. przebywanie w zatłoczonym pomieszczeniu, widok pająka). Spontaniczne, zachodzące niespodziewanie, nie będące związane z żadnym konkretnym bodźcem (jak w zaburzeniu z napadami paniki).

  • Napady paniki mogą występować nocą- osoba budzi się wówczas w stanie intensywnego lęku.

Same napady paniki nie są osobnym zaburzeniem. Stanowią podstawę zaburzenia z napadami paniki, mogą również występować w przebiegu dowolnego zaburzenia lękowego lub innego zaburzenia psychicznego. Mogą pojawić się po spożyciu środków psychoaktywnych. Czasami mogą wystąpić u osób doświadczających problemów zdrowotnych serca, płuc i przewodu pokarmowego. Dlatego rozważając podjęcie leczenia psychoterapeutycznego napadów paniki należy wykluczyć zaburzenia endokrynne (np. nadczynność tarczycy), zaburzenia rytmu serca, zaburzenia neurologiczne (np. czynność napadowa).

 

Cechy charakterystyczne zaburzenia z  napadami paniki (Zaburzenia panicznego)

I w tym przypadku charakterystyczną cechą jest nagły przypływ intensywnego lęku lub dyskomfortu, któremu towarzyszą intensywne objawy fizjologiczne (doznania płynące z ciała) i poznawcze (procesy zachodzące w umyśle dotyczące zmian w postrzeganiu, uwadze, przetwarzaniu i interpretowaniu informacji, np. poczucie nadciągającej katastrofy). Atak paniki rozpoczyna się nagle i szybko, w przeciągu kilku minut osiąga maksymalne nasilenie. Lękowi muszą towarzyszyć i utrzymywać się co najmniej cztery z wymienionych poniżej objawów.

 

Objawy somatyczne:

  •  Uczucie silnego, nierównego lub przyspieszonego bicia serca

  •  Pocenie się

  •  Drżenie lub trzęsienie się

  •  Uczucie spłycenia oddechu lub duszności

  •  Wrażenie dławienia się

  •  Ból lub dyskomfort w klatce piersiowej

  •  Nudność lub ból brzucha

  •  Zawroty głowy, poczucie braku równowagi, poczucie zbliżającego się omdlenia, zasłabnięcia

  •  Dreszcze lub uczucie gorąca

  •  Parestezje (poczucie odrętwienia lub mrowienia)

Objawy poznawcze:

  •  Derealizacja (poczucie odrealnienia) lub depersonalizacja (poczucie bycia „obok” samego siebie)

  •  Obawa przed utratą kontroli, „szaleństwem”

  •  Obawa przed śmiercią

Zasadniczą cechą charakterystyczną zaburzenia z napadami paniki (różnicującą zaburzenie od pojedynczego ataku paniki) jest to, że w następstwie niespodziewanego ataku paniki (takiego, jak opisany powyżej) musi nastąpić przynajmniej  miesięczny okres, w czasie którego stale utrzymują się obawy o wystąpienie kolejnych napadów paniki lub ich konsekwencji (np. utraty kontroli, wystąpienie zawału serca, „postradania zmysłów”) oraz następuje znaczna zmiana w zachowaniu danej osoby. Podejmuje ona działania, które według niej mają ją uchronić przed wystąpieniem kolejnych ataków; zaczyna unikać pewnych miejsc, aktywności fizycznej, nieznanych sytuacji, skupia swoją uwagę na monitorowaniu doznań płynących z ciała.

 

Dodatkowo, aby zdiagnozować zaburzenie z napadami paniki należy wykluczyć działanie środków psychoaktywnych, oraz występowanie innych zaburzeń lękowych lub niektórych chorób somatycznych.

 

Na podstawie:

James Morrison. DSM-5 bez tajemnic. Praktyczny przewodnik dla klinicystów. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2016.

Kryteria diagnostyczne DSM-5. Edra Urban&Partner, Wrocław 2015

 

Please reload

Wyróżnione posty

Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT)

March 31, 2016

1/1
Please reload

Ostatnie posty

December 2, 2017

November 21, 2017

February 1, 2017

Please reload

Archiwum
Please reload

Wyszukaj wg tagów